IŞİD, militanlarına yüksek maaşlar öderken pek çok Orta Asyalı, Ortadoğu’ya savaşmak için gitmişti.
IŞİD ödemeleri azalttıp kestikçe, pek çok cihatçı ülkelerine çalışacak bir iş bulma umuduyla geri dönüyor.

Moskova’daki Azerbaycan Çalışmaları Merkezi’nden Andrey Serenko, IŞİD’e katılmak için Ortadoğu’ya giden ve geri dönen Orta Asyalılar’ın sayısının kesin olmadığını ancak bir süredir geri dönenlerin gitmekte olanlardan daha fazla olduğunu kaydetti. Kazakistanlı yetkililer en çok 100 kadar Kazak’ın IŞİD için savaşmaya gitmiş olabileceğini kaydederken, Kırgız yetkililer verdikleri özel beyanatlarda ülkelerine geri dönmüş ya da ölmüş olanlarla birlikte 800 kadar Kırgız’ın IŞİD’e katılmış olabileceğini kaydetti. Türkmenistan’dan IŞİD’e giden Türkmen sayısı bilinmezken Özbekistan ve Tacikistan’dan 1000’er cihatçının IŞİD’e katıldığı ifade ediliyor. Geçtiğimiz ay ise BM Genel Sekreteri Siyasi İşlerden Sorumlu Yardımcısı Jeffrey Feltman, “Irak’ta ve Suriye’de IŞİD’in yenilgisi pek çok cihatçının ülkelerine dönmesine neden oldu” dedi.

Serenko’ya göre pek çok Orta Asyalı cihatçı, Rusya Suriye’de varlık göstermeye ve IŞİD cihatçılara ödeme yapmakta güçlük çekmeye başladığından beri ülkelerine geri dönüyor. Serenko bu durumun, cihatçılığı bir çeşit emek göçü haline getirdiğini ifade ediyor. Moskovalı uzman pek çok cihatçının Suriye ve Irak’tan ayrıldığını ancak edindikleri ideolojiyi yayma amacıyla değil maaşsız kaldıkları için Orta Asya’ya döndüklerini ifade ediyor.

Bir diğer Moskovalı uzman Lev Korolkov’a göre ise ekonomik nedenlerle geri dönüş küçümsenmemesi gereken riskler barındırıyor. Korolkov, geri dönüşler tamamen maddi nedenlerle de yaşansa geri gelen cihatçıların askeri anlamda çok daha iyi bir eğitim almış olduklarını ve maddi kaygılar gütmedikleri durumlarda eskisine göre çok daha büyük bir tehdit oluşturduklarını ifade ediyor.

‘GERİ DÖNEN CİHATÇILAR LAŞKAR-İ HORASAN’A KATILIYOR’

Serenko, Suriye ve Irak’tan geri dönen cihatçıların kendi ülkelerine değil, önemli bir kısmının Afganistan’ın kuzeyine yerleştiğini kaydediyor. IŞİD’e biat eden ancak kendi halifelerini isteyen Özbekistan İslami Hareketi’nin yerine geçen Laşkar-i Horasan Suriye ve Irak’tan dönen pek çok cihatçının yeni barınağı vaziyetinde. Serenko, Laşkar-i Horasan’ı “IŞİD ve Taliban arasındaki rekabetten doğmuş bir grup” olarak nitelendirirken, ideolojik olarak IŞİD’e daha yakın olduğunu ifade ediyor. Afganistan için yeni bir tehdit unsuru olarak görülmeyebilirse de Laşkar-i Horasan’ın çevre ülkeler için büyük bir tehdit unsuru olacağı anlaşılıyor.